आज का पंचांग | सूर्योदय: ०५:४५ AM | सूर्यास्त: ०६:५० PM
Krishna Bhajan

रंग बरसे बिरज में गुलाल बरसे – होली भजन (Rang Barse Brij Mein Gulal Barse) | Krishna Bhajan

316 पाठकों ने पढ़ा | लेखक: Chandan Sah | 2 मिनट पठन समय
आकार:
कंट्रास्ट:

सनातन संस्कृति के विभिन्न व्रत, उपवास और त्यौहारों की सही तिथियों के लिए सनातन कैलेंडर २०२६ तथा दैनिक पंचांग का अवलोकन अवश्य करें।

🙏 रंग बरसे बिरज में गुलाल बरसे – होली भजन

(Rang Barse Brij Mein Gulal Barse) – Radha Krishna Holi Bhajan 2026

प्रिय होली गीत ॥

📝 भजन विवरण

🎤 गायक: पारम्परिक
🏷️ श्रेणी: होली भजन, कृष्ण भजन
📍 स्थान: ब्रज, वृन्दावन, बरसाना

📜 भजन लिरिक्स (हिन्दी में)

॥ स्थायी ॥

रंग बरसे विरज में गुलाल बरसे हो रंग बरसे
रंग बरसे ब्रज में गुलाल बरसे हो रंग बरसे

होरी आई होरी आई होरी आई
होरी आई होरी आई होरी आई

॥ अंतरा १ ॥

धूम मचावे देखो आए बनवारी
मस्ती चढ़ी है आज रंग की फुवारी
गोपी ग्वाला संग पूरो ब्रज मटके
हो रंग बरसे, रंग बरसे विरज में गुलाल बरसे हो रंग बरसे
होरी आई होरी आई होरी आई

॥ अंतरा २ ॥

लठमार खेले होरी खेलें लडुअन से
डूबे बनवारी आज पूरे फूलन से
शोर मचे हो हो होरी
हो रंग बरसे, रंग बरसे ब्रज में गुलाल बरसे हो रंग बरसे
होरी आई होरी आई होरी आई

॥ अंतरा ३ ॥

कान्हा आए लेके टोली, मचो शोर है होरी होरी
बिगरो मेरो श्याम सलोनो, बिगरी है भ्रषभानु किशोरी

बरसाने में वृंदावन में होरी होरी होरी
खेले नंद को लाला होरी, खेले होरी राधा गोरी

॥ अंतरा ४ ॥

नीले पीले लाल गुलाल मारे रसिया
ऐसों डारे रंग के छुटे नाही रसिया
मारी पिचकारी टोना टेढो करके
हो रंग बरसे, रंग बरसे विरज में गुलाल बरसे हो रंग बरसे
होरी आई होरी आई होरी आई

॥ अंतरा ५ ॥

अबीर उड़ेर के नाचे बनवारी
झूमे गोपी ग्वाला सारे, झूमे गिरधारी
आज गिरधारी ने अति ही कर डारी
ऐसी खेली होरी मोहे रंग दई सारी

॥ अंतरा ६ ॥

ऐसे डूबे कान्हा संग सारे होरी में
भूले कान्हा संग सब, हारे होरी में
बिछे रंग उड़े रंग, रंग चहूं ओरी
आज विरज मची है भारी होरी

॥ अंतरा ७ ॥

ब्रज की है होरी, ब्रजवासी पूरे होरी हो
रंगे है रंगीले पूरे नाचे, नर नारी हो
नाचे है अबीर उड़ाके गिरधारी हो
आज विरज में हो हो हो होरी हो

॥ अंतरा ८ ॥

होरी है होरी है ब्रज पूरो गाए
राधे-राधे नाम की रटना लगायें
होरी में मगन होके नाचे सबरे हो रंग बरसे
रंग बरसे बिरज में गुलाल बरसे हो रंग बरसे

🎵 पारम्परिक ब्रज होली गीत

🙏 भजन का अर्थ और संदेश

यह प्रसिद्ध होली भजन ब्रज की होली के उल्लास और रंगों के प्रतीकात्मक महत्व को दर्शाता है। "रंग बरसे बिरज में गुलाल बरसे" – अर्थात ब्रज (वृन्दावन, बरसाना) में रंग और गुलाल बरस रहे हैं, होली का त्यौहार आ गया है।

गीत में कान्हा (कृष्ण) के आगमन से ब्रज में धूम मच जाती है। गोपियाँ और ग्वाल-बाल सब रंगों में सराबोर हैं। "लठमार होली" का उल्लेख बरसाने की प्रसिद्ध लठमार होली की ओर संकेत करता है, जहाँ गोपियाँ लाठियों से कृष्ण और उनके साथियों पर रंग डालती हैं।

भजन में राधा-कृष्ण के प्रेम और होली के रंगों में डूबने का वर्णन है। "बिगरो मेरो श्याम सलोनो, बिगरी है भ्रषभानु किशोरी" – श्याम सलोना (कृष्ण) और वृषभानु किशोरी (राधा) दोनों होली में रंग गए हैं।

यह भजन भक्तों को रंगों के त्यौहार के साथ-साथ प्रभु के प्रेम में रंग जाने का संदेश देता है। जैसे ब्रजवासी होली में मगन होकर राधे-राधे का नाम जपते हैं और नाचते हैं, वैसे ही भक्त को भी भगवान के प्रेम में रंग जाना चाहिए।

📍 ब्रज की होली – एक परिचय

ब्रज की होली विश्वविख्यात है। यहाँ की होली कृष्ण-राधा के प्रेम और लीलाओं से जुड़ी है। मुख्यतः दो प्रकार की होली खेली जाती है – लठमार होली बरसाने में और फूलों की होली वृन्दावन के बाँकेबिहारी मंदिर में। होली के दौरान "होरी" गीत गाए जाते हैं जिनमें राधा-कृष्ण की लीलाओं का वर्णन होता है।

यह भजन उसी परंपरा का हिस्सा है, जिसमें भक्त होली के रंगों में सराबोर होकर भगवान के प्रेम में मग्न हो जाते हैं।

🔍 भजन का विशेष महत्त्व

🎨 रंगों का प्रतीकात्मक अर्थ

होली के रंग केवल रंग नहीं हैं, बल्कि भगवान के प्रेम और भक्ति में रंग जाने का प्रतीक हैं। जैसे गुलाल चारों ओर बिखर जाता है, वैसे ही भक्त का मन भगवद्भाव में बिखर जाता है।

💞 राधा-कृष्ण की प्रेमलीला

इस भजन में राधा और कृष्ण की होली का वर्णन है। यह उनकी अनंत प्रेमलीला का स्मरण कराता है और भक्त को उस प्रेम में डूबने की प्रेरणा देता है।

🎯 संदेश : होली केवल बाहरी रंगों का त्यौहार नहीं, बल्कि अंतरमन को भगवान के रंग में रंगने का पर्व है। इस भजन को गाते हुए भक्त राधा-कृष्ण की लीलाओं में लीन हो जाते हैं और जीवन को सफल बनाते हैं।

॥ होली है होली है ब्रज पूरो गाए ॥
॥ राधे-राधे रटना लगायें ॥

सनातन संस्कृति एवं प्रामाणिक संपादन

यह भजन/आरती लिरिक्स भक्तिलोक संपादकीय मंडल द्वारा उपलब्ध प्रामाणिक स्रोतों के संदर्भ में समीक्षा एवं संपादन के बाद प्रकाशित किया गया है।

समीक्षित एवं सत्यापित अंतिम अद्यतन: 11 Aug 2026

पाठकों के विचार (0)

भक्ति रस चर्चा में भाग लें

लिरिक्स कॉपी कर लिया गया है!
(function() { let voiceCounter = 0; const answers = { "ध्यान": "ध्यान मन को स्थिर करने और भीतर विद्यमान चैतन्य (आत्मा) से जुड़ने का वैज्ञानिक मार्ग है। दैनिक १०-१५ मिनट का ध्यान तनाव को कम करता है, मस्तिष्क की एकाग्रता बढ़ाता है और आत्मिक शांति प्रदान करता है। साधना खंड में हमारे 'श्लोक उच्चारण' व '४३२Hz ध्यान संगीत' का उपयोग करें।", "पंचांग": "वैदिक पंचांग काल-गणना की अत्यंत सटीक वैज्ञानिक प्रणाली है। यह मुख्य रूप से पांच अंगों: तिथि, वार, नक्षत्र, योग और करण पर आधारित होती है। इसके माध्यम से सौर तथा चंद्र गतियों के अनुसार शुभ मुहूर्त और राहु काल की स्थिति की गणना की जाती है।", "चार धाम": "सनातन संस्कृति में चार धाम - उत्तर में श्री बद्रीनाथ, पश्चिम में द्वारकाधीश, पूर्व में जगन्नाथ पुरी और दक्षिण में रामेश्वरम ज्योतिर्लिंग हैं। इन चारों धामों की स्थापना आदि गुरु शंकराचार्य जी ने देश की भौगोलिक एवं आध्यात्मिक एकता को अक्षउन बना रखने के उद्देश्य से की थी।", "आज का पंचांग": "आज का पंचांग देखने के लिए कृपया हमारे 'आज का वैदिक पंचांग' विजेट को देखें। वर्तमान दिन के अनुसार तिथि तथा राहु काल की सटीक गणना वहां उपलब्ध है।", "गायत्री": "गायत्री महामंत्र (ॐ भूर्भुवः स्वः...) समस्त वेदों का सार माना गया है। यह सविता देव (सूर्य) की उपासना करता है ताकि हमारी बुद्धि सन्मार्ग की ओर प्रेरित हो। इसका नित्य उच्चारण बुद्धि तीव्र करता है।", "केदारनाथ": "केदारनाथ मंदिर उत्तराखंड के पवित्र हिमालय क्षेत्र में मन्दाकिनी नदी के तट पर स्थित है। यह शिव जी के १२ ज्योतिर्लिंगों में से एक है। इसकी स्थापना पांडवों द्वारा की गई मानी जाती है और आदि गुरु शंकराचार्य ने इसका पुनरुद्धार किया था।" }; function matchResponse(query) { query = query.toLowerCase(); if (query.includes("ध्यान") || query.includes("meditation") || query.includes("sadhana")) { return answers["ध्यान"]; } else if (query.includes("पंचांग") || query.includes("panchang")) { return answers["पंचांग"]; } else if (query.includes("धाम") || query.includes("dham")) { return answers["चार धाम"]; } else if (query.includes("गायत्री") || query.includes("gayatri")) { return answers["गायत्री"]; } else if (query.includes("केदारनाथ") || query.includes("kedarnath")) { return answers["केदारनाथ"]; } else { return "वत्स! आपका प्रश्न अत्यंत कल्याणकारी है। सनातन मार्ग ज्ञान, भक्ति और कर्म का मार्ग है। मन को शांत कर सत्यपथ पर चलें। क्या आप किसी विशिष्ट तीर्थ यात्रा अथवा दैनिक साधना के बारे में जानना चाहते हैं?"; } } window.readGuruVoice = function(text, btnId) { window.speechSynthesis.cancel(); const utterance = new SpeechSynthesisUtterance(text); utterance.lang = 'hi-IN'; utterance.rate = 0.85; const btn = document.getElementById(btnId); if (btn) { btn.innerHTML = ' श्रवण जारी है...'; } utterance.onend = () => { if (btn) btn.innerHTML = ' सुनें (Listen)'; }; utterance.onerror = () => { if (btn) btn.innerHTML = ' सुनें (Listen)'; }; window.speechSynthesis.speak(utterance); }; function initChatbot() { const launcher = document.getElementById('chatLauncher'); const drawer = document.getElementById('chatDrawer'); const closeBtn = document.getElementById('chatClose'); const input = document.getElementById('chatInput'); const sendBtn = document.getElementById('chatSendBtn'); const body = document.getElementById('chatBody'); if (!launcher || !drawer || !closeBtn || !input || !sendBtn || !body) { return; } launcher.addEventListener('click', function(e) { e.stopPropagation(); drawer.classList.toggle('open'); }); closeBtn.addEventListener('click', function(e) { e.stopPropagation(); drawer.classList.remove('open'); }); input.addEventListener('keydown', e => { if (e.key === 'Enter') { submitGlobalMessage(); } }); sendBtn.addEventListener('click', submitGlobalMessage); window.sendGlobalSuggestion = function(text) { input.value = text; submitGlobalMessage(); }; function submitGlobalMessage() { const query = input.value.trim(); if (query === "") return; // User Message bubble const userMsg = document.createElement('div'); userMsg.className = 'chat-msg user'; userMsg.textContent = query; body.appendChild(userMsg); input.value = ""; body.scrollTop = body.scrollHeight; // Typing Indicator const typingIndicator = document.createElement('div'); typingIndicator.className = 'chat-msg guru typing-indicator-container'; typingIndicator.innerHTML = `
`; body.appendChild(typingIndicator); body.scrollTop = body.scrollHeight; // Response Delay setTimeout(() => { if (body.contains(typingIndicator)) { body.removeChild(typingIndicator); } const responseText = matchResponse(query); const guruMsg = document.createElement('div'); guruMsg.className = 'chat-msg guru'; voiceCounter++; const btnId = `global-guru-speech-${voiceCounter}`; guruMsg.innerHTML = `
${responseText}
`; body.appendChild(guruMsg); body.scrollTop = body.scrollHeight; }, 1200); } } if (document.readyState === 'loading') { document.addEventListener('DOMContentLoaded', initChatbot); } else { initChatbot(); } })(); �थ": "केदारनाथ मंदिर उत्तराखंड के पवित्र हिमालय क्षेत्र में मन्दाकिनी नदी के तट पर स्थित है। यह शिव जी के १२ ज्योतिर्लिंगों में से एक है। इसकी स्थापना पांडवों द्वारा की गई मानी जाती है और आदि गुरु शंकराचार्य ने इसका पुनरुद्धार किया था।" }; function matchResponse(query) { query = query.toLowerCase(); if (query.includes("ध्यान") || query.includes("meditation") || query.includes("sadhana")) { return answers["ध्यान"]; } else if (query.includes("पंचांग") || query.includes("panchang")) { return answers["पंचांग"]; } else if (query.includes("धाम") || query.includes("dham")) { return answers["चार धाम"]; } else if (query.includes("गायत्री") || query.includes("gayatri")) { return answers["गायत्री"]; } else if (query.includes("केदारनाथ") || query.includes("kedarnath")) { return answers["केदारनाथ"]; } else { return "वत्स! आपका प्रश्न अत्यंत कल्याणकारी है। सनातन मार्ग ज्ञान, भक्ति और कर्म का मार्ग है। मन को शांत कर सत्यपथ पर चलें। क्या आप किसी विशिष्ट तीर्थ यात्रा अथवा दैनिक साधना के बारे में जानना चाहते हैं?"; } } let voiceCounter = 0; window.readGuruVoice = function(text, btnId) { window.speechSynthesis.cancel(); const utterance = new SpeechSynthesisUtterance(text); utterance.lang = 'hi-IN'; utterance.rate = 0.85; const btn = document.getElementById(btnId); btn.innerHTML = ' श्रवण जारी है...'; utterance.onend = () => { btn.innerHTML = ' सुनें (Listen)'; }; utterance.onerror = () => { btn.innerHTML = ' सुनें (Listen)'; }; window.speechSynthesis.speak(utterance); }; function submitGlobalMessage() { const query = input.value.trim(); if (query === "") return; // User Message bubble const userMsg = document.createElement('div'); userMsg.className = 'chat-msg user'; userMsg.textContent = query; body.appendChild(userMsg); input.value = ""; body.scrollTop = body.scrollHeight; // Typing Indicator const typingIndicator = document.createElement('div'); typingIndicator.className = 'chat-msg guru typing-indicator-container'; typingIndicator.innerHTML = `
`; body.appendChild(typingIndicator); body.scrollTop = body.scrollHeight; // Response Delay setTimeout(() => { body.removeChild(typingIndicator); const responseText = matchResponse(query); const guruMsg = document.createElement('div'); guruMsg.className = 'chat-msg guru'; voiceCounter++; const btnId = `global-guru-speech-${voiceCounter}`; guruMsg.innerHTML = `
${responseText}
`; body.appendChild(guruMsg); body.scrollTop = body.scrollHeight; }, 1200); } });